“PPS moet een vanzelfsprekend onderdeel zijn van innovatiebeleid.”

Hoe zorgt PPS-beleid in NL voor impact uit dementieonderzoek? Wat levert het op? En wat kun jij doen? Daarover gaat deze podcast.

Tips & tricks Podcasts

De Nederlandse overheid stimuleert samenwerking tussen onderzoeksinstellingen en bedrijven. En niet alleen omdat dit goed is voor de economie: publiek-private samenwerking (PPS) zorgt ook dat academische resultaten vaker effect hebben in de samenleving. Maar hoe ziet dat effect eruit? Hoe werkt PPS dan? En wat voor ondersteuning is er voor dementieonderzoekers? Daarover gaat deze podcast.

Gasten zijn voormalig minister en bestuurder in de zorgsector Conny Helder (bestuursvoorzitter Health Holland) en PPS-deskundige Life sciences & health Jolande Zijlstra (Operational Manager Health Holland). Zij vertellen je over het pps-beleid in Nederland, waar de kansen en de risico’s zitten – en geven advies over wat jij als onderzoeker kunt doen.

Deze podcast wordt geleid door het hosting-duo dr. Jeroen Vlug (senior onderzoeker Movisie) en dr. Saartje Burgmans (Impactmanager bedrijven DEMPACT).

Luister nu de podcast.

Podcast | Samenvatting

Conny Helder en Jolande Zijlstra van Health Holland noemen publiek-private samenwerking (PPS) essentieel om wetenschappelijke kennis over dementie sneller te vertalen naar toepassingen die bijdragen aan de kwaliteit van leven van (naasten van) mensen met dementie. Nederland beschikt over hoogwaardig dementieonderzoek. Maar de verbinding tussen wetenschap, bedrijfsleven, zorg en overheid kan volgens Helder nog veel sterker. “PPS moet je niet zien als iets aanvullends, maar als een vanzelfsprekend onderdeel van innovatiebeleid.”

Wat is de rol van Health Holland?

In Nederland brengt Health Holland onderzoekers, bedrijven, zorgorganisaties en overheden bij elkaar. De organisatie ondersteunt en financiert ook publiek-private onderzoeksprojecten, met subsidie van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Zijlstra: “Binnen het zogeheten missiegedreven innovatiebeleid is er een specifieke missie voor dementie. Het doel is dat goede ideeën niet op de plank blijven liggen, maar uitgroeien tot innovaties voor patiënten, de zorg en de economie.”

Helder: “Het gaat er allemaal om dat je én het vergezicht hebt van welke impact je wilt bereiken, én dat weer opsplitst in hele concrete projecten en onderzoeksconsortia.”

Health Holland creëert dus randvoorwaarden voor samenwerking, ontwikkeling, toetsing en toepassing. Zijlstra: “Zodat de beste ideeën kunnen ontstaan, getest worden en uiteindelijk hun weg vinden naar de praktijk. Zo maken wij verschil: als ecosysteemfunctie en impactpartner.”

PPS-Initiatieven in dementieonderzoek

Conny Helder vertelt dat er verschillende initiatieven zijn om PPS in het dementieveld te stimuleren. De Nationale Dementiestrategie is een actieplan van het ministerie van VWS om de impact van dementie in Nederland aan te pakken, via onderzoek, verbeteringen in de samenleving, zorg en ondersteuning.

AlzheimerCoalitie

Daarnaast is recent de AlzheimerCoalitie opgericht, door Wiesje van der Flier (directeur Alzheimer Nederland). Helder noemt dit ‘the coalition of the doing‘, waarin Alzheimer Nederland, Alzheimercentra, VWS, het Zorginstituut en Health Holland bij komen om activiteiten meer samenhang te geven. “Het doel is dubbel werk te voorkomen,” zegt Helder. “Witte vlekken identificeren en méér bereiken dan afzonderlijke initiatieven kunnen.”

ABOARD en DemTech

Een voorbeeld van een groot PPS-programma in dementieonderzoek is ABOARD. Hierin werken dertig partijen samenwerken aan vroegere opsporing en uiteindelijk preventie van Alzheimer (zie ook deze podcast). Een tweede voorbeeld is DemTech, gericht op technologie waarmee mensen met dementie langer zelfstandig thuis kunnen wonen; dit project ontwikkelde een kompas dat mensen met dementie de weg naar huis wijst als ze de weg kwijt zijn.

Wat biedt PPS dementieonderzoekers?

Volgens Helder en Zijlstra levert PPS ook onderzoekers iets op. Namelijk toegang tot kennis en expertise die nodig zijn om wetenschappelijke inzichten te valoriseren, te ontwikkelen en op te schalen. Zijlstra: “Bedrijven beschikken bijvoorbeeld over kennis van productontwikkeling, de markt en wat nodig is om een oplossing daadwerkelijk ingekocht en toegepast te krijgen.” Helder: “En dat kan uiteindelijk leiden tot betere diagnostiek, therapieën en technologie die mensen langer zelfstandig thuis laat wonen.”

Helder en Zijlstra vinden dat het zou helpen als dementieonderzoekers al vroeg in hun loopbaan met PPS te maken krijgen. Bijvoorbeeld omdat het een subsidievoorwaarde is, of via ontmoetingen met bedrijven.

Industrial PhD-call

Health Holland heeft ook een industrial PhD-call opgezet. Daarbij hebben promovendi deels een aanstelling bij het bedrijf en deels bij de onderzoeksinstelling, mét werkplekken op beide locaties. Zijlstra: “Zo zorgen we ervoor dat ze de verschillende belangen leren doorgronden vanuit wetenschap en bedrijfsleven. En krijgen we meer onderzoekers die gemakkelijker publiek-privaat kunnen samenwerken.”

Wat kunnen onderzoekers zelf doen?

Zijlstra: “Ik zou adviseren om open te staan voor PPS. En actief contact te zoeken, bijvoorbeeld op bijeenkomsten waar ook bedrijven aanwezig zijn. PPS begint vaak met een informeel gesprek. Of bel met Saartje van DEMPACT.” Ook deelname aan de BioBusiness Summer School of Venture Challenge kan helpen. “En haak de Technology/Knowledge Transfer Offices van je instelling aan voor ondersteuning.”

Vermijdbare risico’s

Pratend over risico’s van PPS borrelen al snel the usual suspects boven. Denk aan verlies van onafhankelijkheid en gedoe over intellectueel eigendom. Helder: “Intellectual property – van wie is dit idee, wie mag er geld aan verdienen? – is een vast onderdeel in lijstje hiccups rond PPS. Maar niet als je het vooraf goed regelt, dan is het geen probleem.” Dat blijkt ook uit de podcast over PPS tussen ABOARD en Fujirebio Europe.

Zijlstra vindt het een risico als een PPS vooral een papieren exercitie wordt. “Als partijen hun eigen agenda blijven volgen, mis je de kracht van samen. Gelijkwaardig partnerschap is daarom cruciaal en daar denkt Health Holland ook graag over mee.”