“Te vaak belandt een goede innovatie op de plank”

Veelbelovend dementieonderzoek dat de praktijk niet bereikt: helaas is dit vaak de werkelijkheid. Publiek-private samenwerking kan het tij keren. Hoe? Saartje Burgmans van DEMPACT vertelt er meer over.

Publiek-private samenwerking (PPS) in dementieonderzoek betekent dat je als onderzoeker een langdurige samenwerking aangaat met private bedrijven. Is dit nodig? Vaak wel, zegt Saartje Burgmans, impactmanager Bedrijven bij DEMPACT. “Nog te vaak belandt een goede innovatie op de plank omdat expertise, financiële middelen en tijd ontbreken om het bij de eindgebruiker te brengen.” Een manier om dit te ondervangen is de samenwerking op te zoek met bedrijven.

Je spreekt van PPS als een bedrijf voor lange tijd meedenkt en meewerkt aan jouw onderzoek, waarbij er een gezamenlijk doel en gedeelde verantwoordelijkheid zijn. Hierbij wordt contractueel vastgelegd dat risico’s, kosten en opbrengsten gedeeld worden. Dit gaat dus verder dan het inkopen van een service of product bij een private partij. Burgmans: “Ook als een bedrijf financieel bijdraagt zonder verdere inhoudelijke betrokkenheid is dat geen PPS, maar valt het onder sponsoring.”

Betrokkenheid in de vorm van PPS is vaak wel nodig, want onderzoeksconsortia zijn doorgaans sterk in ontwikkelen, maar minder in implementeren, vermarkten en opschalen. “Daar zijn ze ook niet voor ingericht,” zegt Burgmans. “Als een innovatie eenmaal gevalideerd is, valt het vaak stil.”

Valley of death

Het gevolg is een groot gat tussen het moment dat iets klaar is voor implementatie, en het moment dat het daadwerkelijk in de praktijk beschikbaar komt voor mensen die het nodig hebben. “In business termen heet dit ook wel de ‘valley of death’,” legt Burgmans uit. “De kloof tussen een werkend prototype en het moment waarop een product financieel levensvatbaar is.”

Vallei overbruggen

Goede samenwerking tussen bedrijven en onderzoekers kan die ‘vallei’ helpen overbruggen. Burgmans: “Bedrijven kunnen jouw kennis aanvullen, met kennis van de markt. Zij weten hoe je moet opschalen en implementeren, en begrijpen hoe een bekostigingsmodel eruit ziet.”

Een publiek-private samenwerking combineert wetenschappelijke kennis met marktkennis, productontwikkeling, financiering en implementatie-expertise. Daardoor leidt PPS niet alleen tot kennis over of iets werkt, maar ook over hoe het daadwerkelijk terechtkomt bij patiënten en zorgprofessionals. “Dat is precies de reden waarom PPS vaak wordt gezien als belangrijk instrument om de ‘valley of death’ tussen onderzoek en praktijk te overbruggen,” benadrukt Burgmans.

Subsidieverstrekkers zien het belang van die samenwerking. Daarom werken ze vaak met bepaalde subsidievoorwaarden rond PPS: als onderzoeker ontvang je alleen subsidie wanneer je de samenwerking opzoekt met private partijen. Voordeel is dat die dan al vanaf de start van een traject meedenken over implementatie.

Goede juridische afspraken

Overigens is die vroege samenwerking wel uitdagend. “Het vertrouwen in elkaars integriteit is er niet altijd vanaf de start,” zegt Burgmans. “Als onderzoeker wil je onafhankelijk blijven en niet gestuurd worden door de belangen van een bedrijf.” Daarnaast zijn er ook verschillen in werkwijze, taal, tijdslijnen en behoeften. “Dat vergt veel afstemming en goede juridische afspraken,” zegt Burgmans.

En als je eenmaal een goede samenwerking hebt gevonden, ben je er nog niet. Burgmans: “Dan moet je goed monitoren dat de samenwerking interessant blijft voor alle partijen en niet scheef groeit.”

Niet gedoemd

Is onderzoek zonder PPS dan gedoemd te mislukken? “Nee hoor,” nuanceert Burgmans. “Veel innovaties hebben geen private partij nodig.” Maar de implementatie van innovaties die vermarkt moeten worden, is aanzienlijk lastiger als er niet vroegtijdig al een private partij is aangehaakt. “En probeer je later in je onderzoek, of pas ná je onderzoek, nog een samenwerking aan te gaan om je innovatie bij de juiste afnemers te krijgen, dan loop je vertraging op.”

Cijfers over voor de Nederlandse markt zijn niet officieel bekend. Maar wereldwijd bereikt slechts een beperkt deel van de bewezen interventies uiteindelijk de routinezorg. Burgmans: “Soms landt de innovatie wel in je eigen academie, maar verspreidt die zich niet. Dat kan komen door te weinig geld, tijd of mankracht.” Het kan ook dat de innovatie wel ontwikkeld en geïmplementeerd is, maar simpelweg niet aansluit bij de behoefte van gebruikers. “Denk aan een app die niet landt omdat de doelgroep geen gebruik maakt van een smartphone. Implementatievertragingen van meer dan tien jaar zijn geen uitzondering,” aldus Burgmans.

Gelijkwaardige samenwerking

Een voorbeeld uit de praktijk waarbij PPS goed werkt is de duurzame en gelijkwaardige samenwerking tussen Amsterdam UMC en biotechbedrijf Fujirebio Europe. Zij werken onder andere samen binnen consortium ABOARD om nieuwe biomarkers te ontwikkelen voor de Ziekte van Alzheimer. Binnen deze langlopende relatie is inmiddels veel vertrouwen opgebouwd. Burgmans: “Hier is ook veel effort gestoken in de juiste contractering. Daardoor zijn verantwoordelijkheden goed gekaderd en ontstaat er geen onduidelijkheid over verdeling van kosten, baten en opbrengsten. En de onafhankelijkheid van het onderzoek is gegarandeerd.”

Meer weten? Bel!

Wil je meer weten over mogelijkheden van PPS? Neem contact op met Saartje Burgmans.

Matchmaking loket

DEMPACT is ook actief op LinkedIn en matcht daar onderzoekers met bedrijven, om informatie uit te wisselen over financiering, samenwerkingsprogramma’s, educatie en events.

Daar kunnen we ook jouw oproep delen!

Zoek je nog bepaalde expertise, dienstverlening of een samenwerkingspartner om jouw innovatie verder te ontwikkelen? Volg ons en neem contact op met Saartje!