Onderzoek verbinden met onderwijs, praktijk en bedrijfsleven

Tijdens de Dutch Dementia Researchers Conference op 12 februari 2026 had DEMPACT een eigen track. Het centrale thema van de vier sessies was verbinding tussen onderzoek, onderwijs, dementiepraktijk en het bedrijfsleven.

Database deep dive: ontdekkingen maken van dementiedata

De sessie ‘Database deep dive: ontdekkingen maken van dementiegegevens’ liet onderzoekers zien hoe ze van bestaande datasets concrete onderzoeksresultaten kunnen genereren.

• Dr. Katharina Bolsewig (AmsterdamUMC) demonstreerde hoe het Europees Platform voor Neurodegeneratieve Ziekten biomarkeronderzoek kan ondersteunen, door data en biosamples van een breed scala aan (longitudinale) cohortstudies vindbaar en toegankelijk te maken.
• Dr. Betty Tijms (AmsterdamUMC) deelde haar ervaring binnen het Global Neurodegeneration Proteomics Consortium (GNPC). Ze legde uit hoe een geharmoniseerde proteomicsdataset op basis van zo’n 40.000 biosample-analyses is gecreëerd, en hoe onderzoekers deze data via de ADDI-workbench efficiënt kunnen analyseren.
• Drs. Georgia Malliou (AmsterdamUMC) besprak hoe zij binnen het MODEM-consortium samenwerkt aan -OMICS-data om geïntegreerde analyses over verschillende ziekten en modaliteiten mogelijk te maken.

Er zijn dus concrete infrastructuren die onderzoekers kunnen gebruiken, en er is goed inzicht in wat er nodig is om bestaande data te hergebruiken.

De sessie sloot af met een paneldiscussie met de drie sprekers. De focus lag op de vraag wat het werken met databases en samenwerking in de praktijk betekent. Wanneer is een database de juiste oplossing en wanneer is directe samenwerking effectiever? Op basis van welke signalen weet je dat een dataset betrouwbaar genoeg is om tijd in te investeren? Welke contextuele informatie is essentieel – maar ontbreekt vaak – voor een correcte interpretatie? De belangrijkste conclusie is dat databases krachtige tools zijn, maar dat het gebruik ervan kritisch denken vereist:

• Controleer de datakwaliteit,
• beoordeel of essentiële metadata en klinische context beschikbaar zijn en
• neem indien nodig contact op met de dataproducenten.

Hoe maak je van preventie een krachtiger instrument?

Leefstijl en preventieve maatregelen kunnen het risico op dementie verminderen, blijkt uit onderzoek. In de sessie ‘Dementie als maatschappelijke uitdaging’ spraken vooraanstaande dementiewetenschappers met het betrokken publiek.

Hoe vertaal je wetenschappelijke inzichten op een heldere en motiverende manier naar de praktijk? Welke factoren zijn echt beïnvloedbaar? En hoe zorg je dat preventie leidt tot actie – en dus echt verschil maakt?

Sprekers in deze sessie waren:

• drs. Amber Yaqub en prof. dr. Frank Wolters namens BIRD-NL.
• dr. Lieke Bakker,Anne Roos van der Endt en dr. Niels Janssen namens NDPI.

Aan bod kwam onder meer de campagne ‘We zijn zelf het medicijn’, die recent is uitgevoerd in Zuid-Limburg, Utrecht en Groningen. Daarover is ook een podcast verschenen, waarin Niels Janssen uitgebreid vertelt hoe de campagne is aangepast en doorontwikkeld. Met als resultaat dat die mensen bereikte die doorgaans lastig bereikt worden door voorlichting.

Beter zorgonderwijs: van ‘zorg afleveren’ naar ‘mensen ondersteunen’

Hoe bereiden we (toekomstige) professionals écht goed voor op het werken met mensen met dementie? Twee inspirerende sprekers gaven hier krachtige antwoorden op.

Tijdens het eerste deel van deze sessie deelde dr. Simone de Bruin, lector bij hogeschool Windesheim, inzichten uit de projecten waar zij bij betrokken is binnen de consortia SPREAD+ en ENABLE-DEM (windesheim.nl).

De Bruin stelt niet de ziekte, maar de mens centraal. Haar oproep is helder: verschuif de focus van kennis over typen dementie, naar het leren omgaan met het dagelijks leven mét dementie. Professionals hebben behoefte aan relationele vaardigheden, een open en reflectieve leerhouding en een positievere beeldvorming.

Leren gebeurt niet alleen in het klaslokaal, maar juist in de praktijk en in leergemeenschappen waarin zorg, onderwijs, onderzoek én mensen met dementie samen optrekken. Hun perspectief onderstreept hoe belangrijk respect, autonomie en samen leren zijn. Karel Kans, praktijkgericht onderzoeker bij ROC Mondriaan (rocmondriaan.nl) en verbonden aan het Practoraat Centrum voor Innovatief Vakmanschap, onderzoekt samen met mboRijnland (mborijnland.nl) wat mbo-studenten in zorgopleidingen nodig hebben op het gebied van dementieonderwijs.

Kans vertelde in deel twee van deze sessie, dat studenten vooral worstelen met communicatie en gedrag in de praktijk. Zijn boodschap: verbind theorie en praktijk veel sterker, en werk intensief samen met het werkveld. Toekomstbestendige dementiezorg begint bij de verschuiving van kennis hebben over dementie, naar weten om te gaan mét dementie.

Zo werkt publiek-private samenwerking wél

Bedrijven en onderzoekers van DEMTECH (umcgresearch.org) & SPREAD+ werken succesvol samen. Na een korte introductie en contextschets werden in deze sessie, georganiseerd door Health~Holland, de SPREAD+ en DEMTECH-programma’s gepresenteerd. Onder meer voorbeelden van lopende publiek-private projecten binnen deze programma’s. Ook presenteerden verschillende bedrijven hun innovaties en de uitdagingen die ze tegenkwamen, en ze wezen op mogelijkheden waar onderzoekers een bijdrage aan kunnen leveren. Tot slot wkamen ook beschikbare financieringsprogramma’s aan bod. De sessie liet dus zien hoe wetenschap, technologie en ondernemerschap kunnen samenkomen om impact te creëren.

Na afloop was er een netwerklunch waar deze private partijen aanwezig waren:

• Hedderik van Rijn, director of Precision Cognition Labs (precision-cognition.com)
• Willem Schüngel, CEO Remind (remindbrainhealth.com)
• Olga Karpus – CEO, Alzheimer’s Evolutionary (AE)
• Peter Spijkers, Owner of Alzheimer.App
• Vincent Eurlings, CEO, Aumens (aumens.com)

Wil jij eens sparren over mogelijkheden voor publiek-private samenwerking in jouw dementieonderzoek? Neem contact op met Saartje Burgmans, Impactmanager Bedrijven.